اصطلاحات رایج فرودگاهی | راهنمای کامل واژه‌ های پرکاربرد در سفرهای هوایی

اگر برای اولین بار قصد پرواز دارید یا حتی بارها تجربه سفر هوایی داشته‌اید، احتمالا با اصطلاحاتی برخورد کرده‌اید که مفهوم دقیقشان برایتان واضح نبوده است. فرودگاه‌ها یک زبان بین‌المللی مخصوص خود دارند؛ از Check-in گرفته تا Gate، Boarding، Transfer و حتی مفاهیمی مثل Delay یا Overbooking.

در این مقاله یک راهنمای جامع و کاربردی از اصطلاحات فرودگاهی و پروازی آماده کرده‌ایم تا هر زمانی وارد فرودگاه شدید، با دیدن تابلوها و شنیدن پیام‌ها دچار سردرگمی نشوید.
همچنین اگر قصد دارید از تاکسی فرودگاه استفاده کنید یا برای رفت‌وآمد رزرو تاکسی فرودگاه امام انجام دهید، آشنایی با واژه‌های فرودگاهی به مدیریت زمان شما کمک بزرگی خواهد کرد.

اصطلاحات پرکاربرد فرودگاهی – راهنمای ساده و جامع برای هر مسافر

سفر هوایی یکی از سریع‌ترین و راحت‌ترین روش‌های جابه‌جایی در دنیاست و روزانه میلیون‌ها نفر آن را تجربه می‌کنند. اما از لحظه‌ای که تصمیم به خرید بلیط می‌گیرید تا زمانی که هواپیما روی باند مقصد فرود می‌آید، با واژه‌ها و اصطلاحات هواپیمایی زیادی روبه‌رو می‌شوید که شاید معنی و کاربرد دقیقشان را ندانید.

اهمیت شناخت واژه های پروازی

آشنایی با اصطلاحات پروازی فقط یک موضوع «زبان انگلیسی» نیست؛ بلکه مستقیما روی تجربه‌ی سفر شما تأثیر می‌گذارد.
با دانستن این اصطلاحات:

استرس و نگرانی‌تان در فرودگاه کمتر می‌شود

مراحل سفر را بدون سردرگمی طی می‌کنید

ارتباط بهتری با کارکنان فرودگاه و مهمانداران برقرار می‌کنید

از سرویس‌ها و خدمات فرودگاه (مثل گیت، سالن ترانزیت، چک‌این و…) به موقع استفاده می‌کنید

قوانین پروازی را بهتر رعایت می‌کنید

در نهایت، هرچه بیشتر با این واژه‌ها آشنا باشید، سفر هوایی‌تان امن‌تر، راحت‌تر و لذت‌بخش‌تر خواهد بود.

اصطلاحات اصلی و پایه‌ای فرودگاهی

در این بخش متداول‌ترین اصطلاحاتی را که در هر سفر هوایی می‌بینید و می‌شنوید توضیح می‌دهیم.

1.ایرلاین (Airline)

اولین اصطلاحی که هنگام خرید بلیط با آن مواجه می‌شوید همین واژه است.
«ایرلاین» یعنی شرکت هواپیمایی ارائه‌دهنده پرواز؛ مثل:

• ماهان ایر
• ترکیش ایرلاین
• قطر ایرویز

هر ایرلاین قوانین خاص خود را دارد؛ برای مثال:

• قوانین حمل حیوان خانگی
• میزان بار مجاز
• قوانین پذیرش مسافر

قبل از پرواز حتما قوانین ایرلاین خود را مطالعه کنید.

2.فلایت (Flight)

فلایت همان «پرواز» شما است. هر پرواز یک شماره خاص دارد که روی بلیت چاپ می‌شود.
در فرودگاه شماره فلایت را از طریق بلندگو یا تابلوها اعلام می‌کنند تا بدانید چه زمانی باید به گیت مراجعه کنید.

3.گیت (Gate)

گیت همان مسیری است که از طریق آن وارد هواپیما می‌شوید.
شماره گیت روی کارت پرواز ثبت شده و باید دقیقاً به همان گیت مراجعه کنید.
دقت کنید که:

• ممکن است گیت‌ها تغییر کنند
• ممکن است چندین گیت در سالن وجود داشته باشد

پس همیشه تابلوها را چک کنید.

4.لی اوور (Layover)

وقتی پرواز شما بین راه توقف دارد، به این توقف لی اوور می‌گویند.
گاهی این توقف چند دقیقه است، گاهی چند ساعت.
در برخی پروازها باید از هواپیما پیاده شوید و دوباره سوار شوید.

5.ترمینال (Terminal)

ترمینال ساختمان مخصوص ورود و خروج مسافران است.
یک فرودگاه ممکن است چند ترمینال داشته باشد:

• ترمینال داخلی
• ترمینال خارجی

ترمینال با خودِ فرودگاه فرق دارد.

6.دیپارچر (Departure)

یعنی «پروازهای خروجی».
روی تابلوی فرودگاه بخش مجزایی برای نمایش پروازهای Departure وجود دارد.

7.ارایول (Arrival)

یعنی «پروازهای ورودی».
در تابلوی فرودگاه زمان نشستن پروازها در بخش Arrival نمایش داده می‌شود.

8.دیلی (Delay)

اگر پرواز با تأخیر انجام شود، می‌گویند پرواز «دیلی» شده.
کلمه‌ای بسیار رایج در سفر هوایی!

9.آن‌تایم (On time)

یعنی پرواز دقیقاً سر زمان مقرر انجام می‌شود.
اگر کاری را بدون تأخیر انجام دهید هم می‌گویید «آن‌تایم» بودم.

10.کنسِل (Canceled)

وقتی پرواز بنا به دلایلی مثل آب‌وهوا یا مشکلات فنی لغو شود، می‌گویند پرواز «کنسل» شده است.

11.چک‌این (Check-in)

چک‌این همان مرحله‌ای است که مدارک شما بررسی و کارت پرواز صادر می‌شود.
یا به‌صورت حضوری انجام می‌شود، یا آنلاین.

12.بوردینگ (Boarding)

زمانی‌که مسافران در حال سوار شدن به هواپیما هستند، می‌گویند بوردینگ شروع شده.
این مرحله آخرین قدم قبل از پرواز است.

13.کلاس‌های پروازی (Economy / Business / First Class)

اکونومی کلاس (Economy Class)

اقتصادی‌ترین گزینه با قیمت مناسب.

بیزینس کلاس (Business Class)

صندلی‌های راحت‌تر، فضای بیشتر و خدمات بهتر.

فرست کلاس (First Class)

گران‌ترین و لوکس‌ترین بخش هواپیما با امکانات ویژه.

14.لاست اند فاند (Lost & Found)

بخشی در فرودگاه برای پیگیری:

• چمدان‌های گمشده
• اشیای جا مانده
• وسایل آسیب‌دیده

هر زمان بارتان پیدا نشد، به این بخش مراجعه کنید.

15.وان‌وی (One Way)

اگر بلیط شما فقط مسیر رفت باشد، وان‌وی است.
در مقابل آن:

• Round Trip یا Return Ticket (بلیط رفت و برگشت)

16.فریت بار (Freight)

وقتی بار شما بیش از حد مجاز باشد، از فریت بار برای ارسال استفاده می‌شود.
مخصوص کسانی که وسایل سنگین یا زیاد دارند.

جدول کامل اصطلاحات بار و چمدان

اصطلاحات پروازی مهم

گیت (Gate) و گیت خروج (Exit Gate)

گیت (Gate)

گیت همان درِ خروجی‌ای است که از آن برای ورود به هواپیما استفاده می‌کنید.
شماره گیت روی کارت پرواز نوشته شده و نشان می‌دهد:

• شما باید از کدام مسیر و درب، وارد هواپیما شوید.

گیت خروج (Exit Gate)

در پروازهای خارجی ممکن است لازم باشد قبل از سوار شدن، به گیت خروج مراجعه کنید؛ جایی که:

• اطلاعات پرواز
• ساعت پرواز
• شماره گیت
  روی تابلوها یا مانیتورها نمایش داده می‌شود.

ایستگاه امنیتی (Security)

ایستگاه امنیتی بخشی است که در آن:

• مسافر و بار دستی (Hand Luggage)
  از گیت‌های امنیتی و دستگاه‌های X-Ray عبور داده می‌شوند.

هدف این قسمت:

• حفظ امنیت پرواز
• جلوگیری از ورود وسایل خطرناک یا ممنوعه به هواپیماست.

کانتر (Counter)

کانتر همان باجه‌های شماره‌گذاری‌شده‌ی فرودگاه هستند که:

• برای تحویل چمدان
• صدور کارت پرواز
• بررسی مدارک
  به آن‌ها مراجعه می‌کنید.

معمولا روی تابلوها نوشته می‌شود که هر ایرلاین کدام کانترها را به خود اختصاص داده است.

سالن ترانزیت (Transit Lounge)

اگر بین دو پرواز، چند ساعت در فرودگاه معطل باشید، احتمالاً سالن ترانزیت را تجربه می‌کنید.
سالن ترانزیت فضایی است که:

• مخصوص مسافرانی است که در انتظار پرواز بعدی هستند
• به امکاناتی مانند اینترنت، رستوران، صندلی، سرویس بهداشتی و… مجهز است.

این سالن برای کسانی مهم است که:

• پروازشان تأخیر دارد
• یا پرواز ترانزیتی با فاصله زمانی دارند.

بگیج استوریج (Baggage Storage)

اگر:

• می‌خواهید برای چند ساعت از فرودگاه خارج شوید
• نمی‌خواهید چمدان را با خود حمل کنید

می‌توانید از سرویس Baggage Storage استفاده کنید؛ یعنی محلی برای نگهداری موقت چمدان‌ها.

بلت (Belt) و کانویور بلت (Conveyor Belt)

بلت (Belt)

نوار نقاله‌ای است که:

• چمدان‌ها روی آن قرار می‌گیرند
• و به سمت سالن خروجی و تحویل بار حرکت می‌کنند.

کانویور بلت (Conveyor Belt)

همان نوار نقاله‌ی چرخان است که بعد از رسیدن پرواز:

• بارها روی آن گذاشته می‌شود
• و شما با توجه به شماره پرواز، چمدان خود را برمی‌دارید.

سی‌آی‌پی (CIP)

CIP نوعی خدمات ویژه فرودگاهی است برای مسافرانی که:

• سفرهای کاری مهم دارند
• نیاز به سرعت بیشتر در انجام تشریفات دارند
• یا از خدمات لوکس‌تر استفاده می‌کنند

در این سرویس:

• روند چک‌این، بازرسی و انتقال به هواپیما سریع‌تر انجام می‌شود
  و گاهی:
• با خودروی اختصاصی بین فرودگاه و هتل جابه‌جا می‌شوند (در صورت ارائه توسط هتل یا ایرلاین).

کد SQUAWKS

کد SQUAWKS یک کد چهار رقمی است که:

• هنگام بروز شرایط خاص
• یا زمانی که خلبان نتواند با برج مراقبت ارتباط معمول داشته باشد
  استفاده می‌شود.

این کد کمک می‌کند وضعیت هواپیما برای مرکز کنترل ترافیک هوایی مشخص شود.

شماره باند (Band Number) و منطقه فرود (Landing Area)

• شماره باند: شناسنامه‌ی باند فرودگاه است و معمولاً به‌صورت عدد دو رقمی نمایش داده می‌شود. هر دو سر باند، شماره خود را دارند.
• منطقه فرود (Landing Area): بخش مشخص و علامت‌گذاری‌شده‌ی باند است که هواپیما باید در آن محدوده روی زمین بنشیند.

زمان EFC

برای مدیریت بهتر ترافیک هوایی و تنظیم دقیق زمان پروازها، کارشناسان:

• زمان تخمینی مجاز برای ادامه پرواز و فرود هواپیما را محاسبه می‌کنند
  که به آن EFC گفته می‌شود.

این زمان به هماهنگی میان پروازها کمک می‌کند.

بازرسی و اسکن بدن (Body Inspection & Scanning)

یکی از مراحل بازرسی امنیتی، اسکن بدن مسافران است.
در این مرحله:

• از دستگاه‌های مخصوص برای تشخیص اشیای ممنوعه استفاده می‌شود
  هدف:
• افزایش امنیت پرواز
• جلوگیری از ورود سلاح یا مواد خطرناک به هواپیما

سالن خروج (Departure Hall)

سالن خروج بخشی از ترمینال است که:

• مسافران برای خداحافظی با همراهان
• انجام آخرین کارها
• انتظار تا زمان بوردینگ
  در آن حضور دارند.

در این سالن معمولاً:

• فروشگاه
• صندلی انتظار
• رستوران و کافی‌شاپ
  وجود دارد.

بگیج ریکلیم (Baggage Reclaim)

پس از رسیدن به مقصد، برای تحویل چمدان باید به Baggage Reclaim بروید.
در این بخش:

• نوار نقاله‌ها معمولاً با شماره پرواز یا نام ایرلاین علامت‌گذاری شده‌اند
  و شما:
• چمدان خود را از روی نوار برمی‌دارید.

چند اصطلاح مهم و پرکاربرد دیگر در پرواز-لغات پرواز

• One Way (بلیط رفت): فقط شامل مسیر مبدا به مقصد است.
• Return (بلیط برگشت): فقط برای مسیر برگشت صادر می‌شود.
• Round Trip (رفت و برگشت): شامل هر دو مسیر رفت و برگشت در یک بلیط است.
• بلیط سیستمی: بر اساس نرخ‌های مصوب ایرلاین، با قوانین کنسلی مشخص.
• بلیط چارتری (Charter): توسط آژانس یا شرکت گردشگری عرضه می‌شود؛ معمولاً ارزان‌تر اما با محدودیت در کنسلی.
• Freight (فریت بار): ارسال بار (معمولاً تجاری) جدا از بار مسافر.
• Cargo (کارگو): پروازهای مخصوص حمل بار.
• First Class: لوکس‌ترین کلاس پروازی با بیشترین امکانات.
• Economy Class: کلاس اقتصادی با قیمت مناسب و خدمات استاندارد.
• Business Class: بین اکونومی و فرست؛ امکانات بهتر با هزینه متوسط رو به بالا.
• Boarding: فرآیند سوار شدن به هواپیما.
• Boarding Pass: کارت یا مدرکی که اجازه سوار شدن را می‌دهد.
• Boarding Time: زمان شروع سوار شدن.
• Canceled (کنسلد): پرواز لغو شده.
• On Time (آن تایم): پرواز سر وقت.
• Delay (دیلی): پرواز دارای تأخیر.
• Layover (لی اوور): توقف بین دو پرواز.
• Stopover (استاپ اوور): توقف طولانی‌تر از ۲۴ ساعت بین مسیر.
• Flight (فلایت): خود پرواز.
• Airline (ایرلاین): شرکت ارائه‌دهنده‌ی پرواز.
• Booking (بوکینگ): رزرو و خرید بلیط.
• Long Haul / Medium Haul / Short Haul: پروازهای طولانی، متوسط و کوتاه‌مدت.
• Fragile (فرجایل): بار شکستنی.
• Liquids (لیکوئیدز): مایعات، که قوانین محدودکننده دارند.
• Visa (ویزا): مجوز ورود به یک کشور.
• Transit Flight (پرواز ترانزیت): پروازی که در میانه مسیر، تعویض هواپیما در کشور دیگری انجام می‌شود.
• Direct Flight (دایرکت): پرواز بدون تغییر شماره پرواز، ممکن است توقف داشته باشد ولی تعویض هواپیما ندارد.
• Identification (ایدنتیفیکیشن): مدارک هویتی مثل کارت ملی یا پاسپورت.
• Customs (کاستمز / گمرک): محل کنترل بار و مسافران برای جلوگیری از ورود کالای ممنوعه.
• Domestic Flight (پرواز داخلی): پرواز داخل یک کشور.
• Last Call (لست کال): آخرین اعلان برای سوار شدن به هواپیما.
• Luggage Trolley (چرخ دستی): وسیله حمل چمدان در فرودگاه.
• ارتقا (Upgrade): ارتقای کلاس پروازی با پرداخت هزینه بیشتر.

جدول مهم‌ترین تابلوهای فرودگاهی و معنی آن‌ها

نکات مهم برای مسافران تازه‌ کار

✔ 1. همیشه ۳ ساعت قبل پرواز بین‌المللی در فرودگاه باشید.

✔ 2. پیامک تغییر ساعت پرواز را چک کنید.

✔ 3. مسیر رفت‌وآمد به فرودگاه را از قبل مشخص کنید.

بسیاری از مسافران برای جلوگیری از دیر رسیدن از تاکسی فرودگاه یا رزرو تاکسی فرودگاه امام استفاده می‌کنند.

✔ 4. به شماره گیت به‌طور مداوم توجه کنید.

✔ 5. اگر بار اضافه دارید، آنلاین پرداخت کنید تا ارزان‌تر باشد.

اصطلاحات کاربردی هنگام خرید بلیت

🔹 Direct Flight (پرواز مستقیم)

بدون توقف در مسیر.

🔹 Nonstop (بدون توقف)

مانند پرواز مستقیم، بدون فرود بین راه.

🔹 Round Trip (رفت و برگشت)

بلیت رفت و برگشت.

🔹 One-way (تک‌مسیره)

فقط مسیر رفت.

🔹 Overbooking (فروش بیش از ظرفیت)

گاهی ایرلاین‌ها بیشتر از ظرفیت هواپیما بلیت می‌فروشند.

جمع‌بندی

آشنایی با اصطلاحات و خدمات فرودگاهی و پروازی باعث می‌شود:

• همیشه در سفر آرامش داشته باشید
• هیچ مرحله‌ای را اشتباه انجام ندهید
• پرواز را از دست ندهید
• تابلوهای فرودگاه را بهتر درک کنید
• بتوانید از خدمات حمل‌ونقلی مانند تاکسی فرودگاه یا رزرو تاکسی فرودگاه امام بهتر و به‌موقع استفاده کنید

این واژه‌ها زبان مشترک سفرهای هوایی هستند.
هرچقدر بیشتر با آن‌ها آشنا شوید، تجربه سفر حرفه‌ای‌تری خواهید داشت.

سوالات متداول

۱. چرا دانستن اصطلاحات فرودگاهی مهم است؟

چون بیشتر تابلوها و مراحل پرواز انگلیسی هستند. دانستن اصطلاحاتی مثل Gate، Boarding و Check-in باعث می‌شود بدون سردرگمی مراحل سفر را طی کنید.

۲. تفاوت Layover و Stopover چیست؟

Layover توقف کوتاه چندساعته بین دو پرواز است؛ Stopover توقف طولانی‌تر از ۲۴ ساعت.

۳. Lost & Found یعنی چه؟

بخشی در فرودگاه برای پیگیری چمدان‌ها و وسایل گم‌شده. اگر بار نرسد، با ارائه تگ بار از این بخش پیگیری می‌کنید.

۴. بلیط سیستمی چه فرقی با چارتری دارد؟

سیستمی توسط ایرلاین با قوانین کنسلی مشخص فروخته می‌شود؛ چارتری را آژانس‌ها ارائه می‌دهند و معمولاً ارزان‌تر اما سخت‌تر برای کنسلی است.